9 MAYIS DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ
09 Mayıs 2025


9 MAYIS DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ
Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan bireylerde buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan gluten isimli proteine maruz kalma sonucu gelişen, kronik, immün aracılı bir ince bağırsak enteropatisidir.
Çölyak hastalığı temelde ince bağırsağı etkilemekte olup her yaş grubunda, her ırkta ve her iki cinste de görülebilir.
Çölyak hastalığında etkin olduğu bilinen tek tedavi, glutenin ömür boyu diyetten çıkarılmasıdır. Glutensiz diyet uygulanmasındaki amaç, hastalığın var olan semptomlarını kontrol altına almak, hastaların yaşam kalitelerini arttırmak ve hastalıkları ile ilgili komplikasyonların oluşmasını önlemektir. Özellikle çölyak hastalığında erken tanı çocuklarda büyümenin yakalanmasında, uzun dönem komplikasyonlarının önlenmesinde önemlidir.
Hastaların çoğunda, diyet tedavisine tam uyum sağlamalarının ardından klinik bulgularının tamamen düzeldiği, serolojinin normale döndüğü gözlenmektedir.
Bakanlığımız tarafından STK’lar, Üniversiteler ve özel sektör işbirliğinde “Erişkin Bazı Metabolizma Hastalıkları (Tiroid, Osteoporoz, Gut) ve Çölyak Hastalığı Kontrol Programı 2019-2023” hazırlanmış ve uygulanmaktadır. Bu program kapsamında;
Hastaların uygun ürünlere ulaşımının arttırılması için ilgili kamu kurum ve kuruluşlar STK’ lar ile çalışmalar yapılmaktadır. Çölyak hastaları için marketlerde, halka açık yerlerde AVM’lerde uygun gıda satış noktaları oluşturulması çalışmaları kapsamında Türkiye Perakendeciler Federasyonu Başkanlığına ve Türkiye Lokantacılar, Kebapçılar, Pastacılar ve Tatlıcılar Fedarasyonuna resmi yazı yazılmıştır.
Çölyaklıların glutensiz besinlere kolay ulaşımının sağlanması için havaalanlarında, tren garlarında, şehir otogarlarında yer alan gıda otomatlarında glutensiz ürünlere yer verilmesine yönelik Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına resmi yazı yazılmıştır.
Çölyak hastalığında farkındalığı arttırma amacıyla Bakanlığımız tarafından materyaller hazırlanmıştır. Sağlık kuruluşlarında, eğitimlerde kullanılmak üzere topluma yönelik, okullarda ve eğitim merkezlerinde kullanılmak üzere çocuklara yönelik bilgilendirme broşürleri, afiş çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Öğrencilere çölyak ile ilgili bilgilendirme okul sağlığı çalışmaları kapsamında yapılmaktadır.
Hazırlanan ‘Çölyak Hastalığı Öğretmenlere Yönelik Bilgilendirme Rehberi’ Milli Eğitim Bakanlığına iletilmiştir.
Çölyaklı öğrencilerin glutensiz besinlere kolay ulaşımının sağlanması için kantin/kafeteryalarda glutensiz ürünlerin bulundurulması, gıda otamatlarında ve yemekhanelerde glutensiz menülere yer verilmesinin sağlanması yönünde Milli Eğitim Bakanlığına ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına resmi yazı yazılmıştır.
Aile hekimlerine yönelik ‘Çölyak Hastalığında Aile Hekimleri İçin Tanı-Tedavi-İzlem Rehberi’ hazırlanmıştır. Rehber içinde çölyak hastalığının tanımı, tanısı ve komplikasyonları, hastalığın tedavisi ve izlemi başlıklarına yer verilmiştir. Bu rehberle birinci basamakta aile hekimleri tarafından hastalığın akla gelmesi, tanınması, tanı-tedavi ve izlem sürecin de yol gösterici olarak kaynak olması amaçlanmıştır.
Toplu Beslenme Sistemleri (Toplu Tüketim Yerleri) İçin Ulusal Menü Planlama ve Uygulama Rehberi ile toplu beslenme hizmetinden faydalanması gereken çölyaklılar için öneriler niteliğinde bilgiler ve glutensiz menü örnekleri rehberde yer almış olup rehberin dağıtımları yapılmıştır.
Çölyak hastalığında gastroenteroloji uzman hekimi tarafından düzenlenen uzman hekim raporu ile bu vatandaşlarımıza Sosyal Güvenlik Kurumu tarafında aylık ödeme yardımı yapılmaktadır.
Çölyak hastalığı hakkında www.beslenmehareket@saglik.gov.tr adresinden vatandaşlarımıza bilgilendirilme yapılmaktadır. Bahsedilen dokümanlara internet adresinden ulaşılabilmektedir.

  • 9 MAYIS DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ